ការធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណហាក់ដូចជាមានការលំបាក
គ្រាន់តែនិយាយដល់រឿងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណនេះ លោកអ្នកពិតជាដឹងច្បាស់ទៅហើយថា ធម្មតាទេ គ្រប់ជាតិសាសន៍ទាំងអស់ចាំបាច់ត្រូវមានលិខិតសម្គាល់ខ្លួន ឬអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណនេះ។ មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវតែទៅទាក់ទងជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅតាមស្រុកកំណើត ដើម្បីធ្វើអោយយើង ប៉ុន្តែតាមការមើលឃើញជាក់ស្ដែងនៅស្រុកខ្មែរ មានប្រជាជនជាច្រើនដែលមិនទាន់មានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណផ្ទាល់ខ្លួននៅឡើយទេ។
អត្តសញ្ញាណ បណ្ណ ខ្មែរ
អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ គឺជាលិខិតសម្គាល់ថាជាពលរដ្ឋខ្មែរ ហើយមានប្រយោជន៍ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ ក្នុងការបំពេញបែបបទផ្សេងៗទៅតាមការកំណត់នៃច្បាប់ ដូចជា៖ ចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត សុំរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ សុំធ្វើសំបុត្រកំណើតកូន សុំធ្វើការងារ សុំប្រកបអាជីវកម្ម សុំធ្វើលិខិតឆ្លងដែន សុំធ្វើម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើអចលនទ្រព្យ ។ល។ និង ល។
កាលពីអំឡុងឆ្នាំ ២០០៧ ក្រសួងមហាផ្ទៃបានប្រកាសថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលអាចធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណបាន ត្រូវមានអាយុ ចាប់ពី១៥ឆ្នាំឡើងទៅ ហើយអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរមានសុពលភាពរយៈពេល ១០ឆ្នាំ។
ការចេញអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណតាមនីតិវិធីពិសេសនេះ គឺធ្វើឡើងតាមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់មន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ច ហើយធ្វើឡើងដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាក្រុមៗ តាមរយៈស្ថានីយ៍ចល័ត នៅតាមឃុំ-សង្កាត់នីមួយៗ។
សូមនិយាយដោយពិបាកស្ដាប់បន្តិចទៅចុះ ដោយលើកយកឧទាហរណ៍អំពីមិត្តរបស់ខ្ញុំម្នាក់ គាត់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ គ្រានោះដែរគាត់ គ្មានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណផ្ទាល់ខ្លួនទេ ដូចនេះហើយសាកសពរបស់គាត់ត្រូវបានគេយោទៅ ទុកចោលនៅឯវត្តស្រះចកព្រោះពិបាកស្វែងរកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនណាស់ លុះក្រោយក៏ឃើញមាន ប័ណ្ណបញ្ជាក់ការងារទើបគេស្រាវជ្រាវទាក់ទងទៅអ្នកផ្ទះបានតាមក្រោយ។ លើសពីនេះទៅទៀត យោងតាមប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ អភិបាលខេត្ត-ក្រុងមានភារកិច្ចទទួលខុសត្រូវលើដំណើរការផលិត អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណឲ្យបានទាន់ពេលវេលា ក្នុងរយៈពេល ៣០ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃបំពេញបែបបទ រហូតដល់ថ្ងៃចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់។
និយាយរួមមកវិញខ្ញុំឃើញថា អាជ្ញាធរស្រុកខ្មែរដូចជាមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់រឿងធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណជូនប្រជាពលរដ្ឋសោះ តើការធ្វើនេះ ពិតជាលំបាកខ្លាំងណាស់ឬ? រឿងពិតមួយទៀត គឺមានជនជាតិយួនម្នាក់ដែលនៅក្បែរផ្ទះរបស់ខ្ញុំ ឈ្មោះ ង្វៀង យ៉ាងសាង គ្រាន់តែស្ដាប់ក៏ដឹងដែរ ឈ្មោះនេះជាឈ្មោះយួន ប៉ុន្តែគេបែជាមានអត្តសញ្ញាប័ណ្ណផ្ទាល់ខ្លួនទៅវិញដោយដាក់ឈ្មោះខ្មែរ (….. វាសនា) ខ្ញុំមិនចាំឈ្មោះខ្មែរនោះទេ! មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងទេ ពួកយួនៗទាំងហ្នឹងក៏បាននិយាយខ្សឹបដាក់មេក្រូពេញភូមិថា គ្រាន់តែអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណមួយសន្លឹកគ្មានអីពិបាកធ្វើទេ ចំណាយត្រឹម ៥០ដុល្លារគឺអាចធ្វើបានហើយ!
ហ្ហឹម…. បងប្អូនជួយគិតមើល៍ តើសង្គមខ្មែរយើងក្លាយទៅជាយ៉ាងដូចម្ដេចទៅហើយ? និយាយត្រង់ទៅ កាលពីលើកមុនខ្ញុំទៅធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណបញ្ជាក់សញ្ជាតិខ្មែរប៉ុន្តែខ្ញុំត្រូវ ចំណាយលុយអស់ដល់ទៅ ៤០ដុល្លារ បើតាមអ្វីដែលខ្ញុំដឹងវិញ តាមនីតិវិធីរបស់ក្រុមការងារតាមឃុំ-សង្កាត់គឺ ប្រជាពលរដ្ឋមិនចាំបាច់ដាក់ពាក្យសុំទៅអាជ្ញាធរនោះទេ។ គឺខាងអាជ្ញាធរទៅវិញទេ ដែលជាអ្នកចេញលិខិតអញ្ជើញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទៅកាន់ស្ថានីយ៍ចល័ត ដើម្បីរៀបចំសំណុំបែបបទធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ។
អត់ទាន់មានទេ
រចនាអាយុប៉ុន្មានហើយ! គ្រប់អាយុនៅ?
អត្តសញ្ញាណបណ្ណ័ខ្មុំហួសដឺឡេតាំងពីឆ្នាំមុនម្លេះ ទៅទាក់ទងឃុំចេះតែថាឲ្យចាំ សិនៗ មិនដឹងជាអង្កាលធ្វើឲ្យទេ
ចាំលេងៗ កំដរការអផ្សុក! ទាល់តែហុច ២០ ឬ៣០ ដុល្លារ ធានាថា តែ១អាទិត្យរួចរាល់ តាហ្មង
ញ៉ុមអត់ទាន់មានដែរ អត្តសញ្ញាប័ណ្ឌ
ខ្ញុំនឹងព្យាយាមស្វែងរកទិន្នន័យថា តើមានជនជាតិខ្មែរ ប៉ុន្មានភាគរយ ដែលមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ និងគ្មានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណបញ្ជាក់សញ្ជាតិខ្មែរ
តែបើយួនមិនពិបាកទេ មិនចេះខ្មែរសោះក៏មានអត្តសញ្ញាណប៍ណ្ឌខ្មែរដែ។អស់លោកមិនយូរទេអាចំណេះជិះកឯងនិងវានិងមកផ្តន់ទាពួកលោកៗទាំងនោះហើយ។បើយួនមកពេញស្រុកខ្មែរពួកវានិងទុកអោយលោកធ្វើររដ្ឋមន្រ្តីឬនាយករដ្ឋមន្រ្តីទេ?
បើសិនជាបាត់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណវិញ គឺកាន់តែយ៉ាប់ជាងនេះទៀត ។ ជាក់ស្តែងខ្ញុំត្រូវបានចោរលួចលូកយកកាបូបលុយ ដោយទាំងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណទៅបាត់ ហើយខ្ញុំទៅប្តឹងប៉ូលីសសង្កាត់ និងសួរគេធ្វើថ្មីតែប៉ូលីសប្រាប់ថាពិបាកធ្វើវិញណាស់ បើចង់ធ្វើឡើងវិញត្រូវចំណាយ ១៣០ ដុល្លា ។ ខ្ញុំក៏ទៅទាក់ទងនៅ អគ្គនាយកដ្ឋាននគរបាលជាតិ ជួបប៉ូលីសដែលស្លៀកពាក់ស៊ីវិលគេប្រាប់ថា ៩០ ដុល្លា ។ ហើយខ្ញុំឆ្ងល់ថា បើយើងបាត់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ នោះយើងមិនមែនជាប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាទៀតទេមែនទេ ? តែសំណាងល្អខ្ញុំបានជួបប្រធានប៉ូលីសម្នាក់ គាត់ក៏ព្រមធ្វើអោយខ្ញុំ ហើយទៅ Check ឯកសា អ្នកត្រួតពិនិត្យឯកសា (ស្លៀកពាក់ស៊ីវិល) មិនព្រម Check អោយទៀត ។ តែបានលោកប្រធានប៉ូលីសជួយសំរួល ដោយគាត់សរសេរក្រដាសតូចមួយអោយខ្ញុំកាន់ទៅអោយអ្នក Check ឯកសា ទើបគេ Check អោយ និងទាលុយ ពីរម៉ឺនរៀលទៀត ។
សូមបងប្អូនកុំធ្វើអោយបាត់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ព្រោះពិបាកធ្វើឡើងវិញណាស់ ហើយបើធ្វើឡើងវិញ ប្រយ័ត្នប៉ូលីសបោកយកលុយ ។
គ្មានស្អីលំបាកផង
ធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណមិនពិបាកទេ មានតែមន្ត្រីស្រុកខ្មែរទេដែលពិបាកនោះ
មិនមែនហាក់ដូចជាពិបាកហេហ, គឺមហាកំពូលពិបាកម៉ង! ទៅធ្វើម្តងៗ ឈរតម្រង់ជួររាប់ម៉ោង (អានេះបើសិនបើមិនរត់ការក្រៅ សង្ស័យត្រូវម៉ោម្តងហើយម្តងទៀត, តែគេអោយធ្វើតាម៉ាថ្ងៃហេហ), ធ្វើហើយ បំពេញបែបបទហើយ ថតរូបហើយ គេអោយបុងមួយ, មកដល់អាឡូវនៅមិនទាន់បានហេហ គិតទៅជិតពីរឆ្នាំហើយដឹង? ទៅធ្វើពីរដងហើយអាហ្នឹង! យូរៗដូចចង់តូចចិត្ត ចាញ់យួន គេមានអត្តមុន!
ខ្ញុំធ្វើជិតម៉ាឆ្នាំ ទើបរួច!
មន្ត្រីដែលធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណអោយយួនខុសច្បាប់ពួកហ្នឹងពួកក្បត់ជាតិ។
សូមប្រាប់តាមត្រង់ទៅចុះញុមមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណតាំងពីញុមមិនទាន់
គ្រប់់អាយុ ហើយសំបុត្រកំណើតក៏ទើបតែធ្វើពេលមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណហ្នឹង ព្រោះពូហ្នឹងស្រលាញ់បងប្អូនញុមគាត់យកក្រដាសមកបំពេញដល់ផ្ទះ
គ្រាន់តាទៅផ្តិតម្រាមដៃ នឹងថតប្រហែលកន្លះម៉ោង ហើយចាំយកដូចគេដូចឯងដែរ សូម្បីតែប្អូនញុមចឹងដែរអត់អស់លុយទេ។ តែញុមមិនសប្បាយចិត្តទេ
បើយួនសុទ្ឋ៥០ដុល្លារ
បើមានតែមុខដូចយួន៤០ដុល្លា
ចុះបើខ្មែរសុទ្ឋរត់ចោលស្រុកដោយសារតែខ្មែរគ្នាឯង ប៉ុន្មានដុល្លាដែរ?
ហើយបើខ្មែរសុទ្ឋនៅស្រុកខ្មែរ(អត់មុខដូចកូនកាត់) ប៉ុន្មានដុល្លាដែរ?
បើលោកប៉ូលីសដែលធ្វើកាតអោយខ្មែរ ជាជនជាតិយួន គាត់គិតប៉ុន្មានដុល្លារវិញ សម្រាប់កូនខ្មែរ?
ខ្ញុំធ្វើបានហើយ អស់តែ ១៥០ដុល្លាទេ ធ្វើតែមួយភ្លេតហ្នឹង គ្រាន់តែអោយផ្ទាល់ក៏មិនបានដែរ ចាំតែអ្នករត់ការយកទៅអោយ មានអីពិបាក បំពេញឈ្មោះ ថតរូបជាការស្រេច ។ បើស្រីស្អាតៗបានយូរ រឿងប្រុសស្អាតមិនយូរទេ ។
ខ្ញុំធ្លាប់រត់ការ អោយជនជាតិចិន ១២០០ដុល្លា បានpassport ខ្មែរ កាន់យ៉ាងរំភើយ
ស្រុកខ្មែរយើង បើមានលុយចង់ធ្វើអីក័បានដែរ ខ្ញុំចាំថាចែម្នាក់ គាត់មិនដែលរៀនបើកឡាន ថាទៅមិនទាំងចេះបើកឡានផង ចំណាយតែ ១២០ដុល្លា សោះខាង សាធារណះការក្រុង ជិះម៉ូតូយកមកជូនដល់ ផ្ទះ ។
ចំណែកខ្ញុំចំណាយ៥០ដុល្លា តែ១អាទិត្យ គេយកមកអោយដល់ផ្ទះ
គ្រប់ហើយតើ… ឥឡូវអាចធ្វើបានតាំងពីអាយុ១៦ឆ្នាំ មែនទេ?
ខ្ញុំធ្វើអស់៥០ដុល្លា មួយអាទិត្យ
នឹកឃើញរឿងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណនេះ ខឹងមិនទាន់បាត់ទេ អ្នកដែលឲ្យយើងបំពេញសំណុំបែបបទនោះគិតថាគេពូកែខ្លាំងណាស់ គេឲ្យយើងបំពេញ យើងសរសេរឈ្មោះយើងជាអក្សរឡាតាំងឲ្យគេ គេប្រាប់ថាសរសេរអញ្ចឹងខុសហើយគេយកទៅកែ ខ្ញុំប្រាប់ថាមិនបាច់កែទេ ព្រោះអក្សរឡាតាំងនេះខ្ញុំប្រើយូរមកហើយ សូម្បីតែក្នុងសញ្ញាប័ត្រក៏សរសេរអញ្ចឹងដែរ ។ គេមិនមាត់ទេ តែដល់ពេលអត្ត្សញ្ញាណប័ណ្ណចេញមក គេយកតាមគំនិតគេ ដល់អញ្ចឹងទៅយើងប្រើការអីអត់បានដដែល ។ ទៅសុំគេដូរលប់តួអក្សរតែមួយទេ (ប្តូរពី U មកO) គេទារ ៣០ដុល្លា ។ អ្ហើយដល់អញ្ចឹងទៅហួសចិត្ត ! ខ្មែរអើយខ្មែរ កៀបកគ្នាឯងស៊ីស្រួលណាស់ !
ខ្ញុំក៏មិនទាន់មានដែរ!មើល ធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណស្រុកខ្មែរ រញ៉េរញ៉ៃ ជាងអាំងតេក្រាលទៀត !
រចនា! អូនឯងទៅធ្វើទៅ គឺគេចាប់ផ្ដើមធ្វើហើយ អាយុ១៦ឆ្នាំ អាចធ្វើបាន
កាលខ្ញុំទៅធ្វើអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណលើកមុន ក័ត្រូវចាំអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំដែរ! ហើយចំនាយអស់ ២០ដុល្លាទៀត! ចំនែកមិត្តភ័ក្ត្រខ្ញុំវិញគ្រប់អាយុហើយក៏គ្មាននរណាហៅទៅធ្វើទៀត!
បងអើយមិនមែនគេធ្វើអត្ដសញ្ញាណបណ្ណតែ ៣០ថ្ងៃបាននោះទេ ។ ខ្ញុំធ្វើ ១ឆ្នាំត្រឹមមកដល់ខែ ០៥ ឆ្នាំ ២០១២នេះ ។ មិនដឹងជាយ៉ាងម៉េចទេ ទាក់ទងទៅមេភូមិ គេថាមិនទាន់ដឹងទេ សួរមេឃុំក៏ថាធ្វើមិនទាន់រួច ចុះរាល់ថ្ងៃនេះគេស៊ីប្រាក់ខែរដ្ឋដោយមិនធ្វើអ្វីសោះឬ ? យ៉ាប់មែនស្រុកខ្មែរនេះ
អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណរបស់ខ្ញុំវិញ គឺក៏ធ្លាប់បានយកសាហ៊ុយពីរដងដែរ ហើយ ខ្ញុំរង់ចាំអស់រយៈពេលបីឆ្នាំទំរាំតែបាន ហើយបានសេរីចាស់ទៀត គេធ្វើក្រោយខ្ញុំផង តែមួយខែគេបានដល់ដៃ ហើយជាអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសេរីថ្មីទៀត! គិតទៅនៅយ៉ាប់ណាស់!!!!!!!!!!!!!!!!!!!