របៀបដាក់ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឱ្យកូនចៅ
ប្រជាជនខ្មែរយើងជាច្រើនតែងតែដាក់ឈ្មោះកូន ប្លែកៗដែលស្ដាប់ ហើយពេលខ្លះទៀត ក៏បានដាក់ឈ្មោះឱ្យកូនៗជាភាសាបរទេសផងដែរ។ តាមដែលខ្ញុំធ្លាប់ឃើញឈ្មោះមួយចំនួនដូចជា ទឹម បឿន, អែម ចាន់បុទុំ, ទេព វិបុល, ថុនា, កៃ ដាវី, ស្រីប៉ុច, ស្រី ផេ, អ្នកខ្លះប្រើប្រាស់ឈ្មោះដូចជា ចន្ទ, អង្គារ, សុក្រ, សៅរ៍ ជាដើម ចំណែកឈ្មោះមួយចំនួនទៀតដែលស្ដាប់ទៅទំនងដូចឈ្មោះបរទេសគឺ ជុំ ស៊ីវមី, យិន គីមប៉, ណាម ភិន, ណាអូមី, ចេង សារ៉ា ។ល។
ខ្ញុំដឹងថាប្រជាជនខ្មែរយើងភាគច្រើនមិនសូវជាចាប់អារម្មណ៍លើការដាក់ឈ្មោះឱ្យកូនៗនោះទេ ភាគច្រើនពួកគាត់អារម្មណ៍លើសូរសំនៀងនៃឈ្មោះនោះពិរោះ ឬមិនពិរោះទៅវិញទេ។
តែបើតាមឯកសារខ្ញុំធ្លាប់អានគឺ សៀវភៅបរិវារស័ព្ទក្នុងភាសាខ្មែរ របស់លោក ស៊ីសុវត្ថិ ប៉ូរក្ខស៊ី បានប្រាប់ថាពីសម័យដើម ការដាក់ឈ្មោះគេត្រូវកម្រិតចំនួនព្យាង្គ គឺចំនួនពាក្យក្នុងឈ្មោះនីមួយៗស្របតាមវណ្ណៈគ្រួសារដើម្បីជាវិន័យ មួយសម្រាប់សម្គាល់ដោយប្រាកដនូវអម្បូរ ពូជ ពង្ស នៃគ្រួសារដូចតទៅ ៖
ក. ចំពោះព្រះរាជបុត្រព្រះមហាក្សត្រ ព្រះនាមនីមួយៗត្រូវមានពាក្យពីបួនព្យាង្គ ឡើងទៅ ដូចជា ព្រះរាជបុត្រព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧: វិរកុមារ សុរិយកុមារ ។ ព្រះបរមនាមព្រះបាទនរោត្ដម គឺរាជាវត្តី ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ គឺសេរីសុវត្ថិ ។
ខ. ចំពោះព្រះរាជវង្សានុវង្ស និងមន្ត្រី ដែលព្រះរាជាតាំងជាក្សត្រពេញអង្គ ព្រះនាមត្រូវមានយ៉ាងច្រើនត្រឹមតែបីព្យាង្គ ដូចជា វីរិយៈ ប៉ូរក្ខស៊ី ឥន្ទ្រាវង្ស (ក្រុមក្សត្រ) បលីវ័ណ្ណ ទេពអរជូន ពិស្ណុលោក (មន្ត្រីរាជវង្ស) ។
គ. ចំពោះបុត្រមន្ត្រី គហបតី និងមន្ត្រីកិត្តិយស នាមបុត្រត្រូវមានយ៉ាងច្រើនត្រឹមតែពីរព្យាង្គ ដូចជា សម្បត្តិ ចម្រើន សុខា សម្បូរណ៍ ។ល។
ឃ. ចំពោះបុត្រប្រជារាស្ត្រសាមញ្ញទូទៅ នាមបុត្រមានតែមួយព្យាង្គ ឬមួយម៉ាត់ទេ ពោលគឺឈ្មោះ សុខ សៅ ម៉ែន ម៉ុក ជា គង់ ។ល។
បើ ប្រជារាស្ត្រទាំងនេះ បានឡើងបុណ្យស័ក្តិធ្វើជាមន្ត្រីកាលណា គេគ្រាន់តែបន្ថែមទៅលើឈ្មោះទាំងនោះនូវគោរម្យងារ ដូចជា ហ្លួង ពញា ឧកញ៉ា ។
ដោយឡែកបើយោងតាម សៀវភៅនាមគ្គហណមង្គល របស់អ្នកនិពន្ធ ទៀ ថេន ប្រាប់ថាការដាក់ឈ្មោះបុត្រធីតាឲ្យមានអត្ថន័យល្អ ពីរោះ និងថ្លៃថ្នូរ គឺច្រើនប្រារព្ធឡើងពេលដែលទារកជ្រុះទងផ្ចិត ដោយអញ្ជើញចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជួយរើសឈ្មោះដាក់ក្មេងនោះ។ ប៉ុន្តែចំពោះសម័យបច្ចុប្បន្នវិញ ការដាក់ឈ្មោះកូនប្រុសស្រីមានការងាយស្រួលជាងមុនដោយសារតែ ពួកគាត់មិនសូវបានដឹងអំពីរបៀបដាក់ឈ្មោះព្រោះត្រូវគិតវិភាគវែងឆ្ងាយតាមក្បួនដែលនាំឱ្យលំបាក។
ការដាក់ឈ្មោះត្រូវពិនិត្យមើលថា បើទោះជាហៅកាត់ ឬហៅវែងក៏ពីរោះ និងមានអត្ថន័យល្អដូចគ្នា ដោយពឹងផ្អែកលើក្បួនខ្នាត ៣យ៉ាងគឺ៖
- ឲ្យយើងដាក់ដោយបូកបញ្ចូលរាសីរបស់ថ្ងៃខែឆ្នាំ។
- ត្រូវគិតពីភេទប្រុសភេទស្រី។
- និយាយពី គោលនៃឈ្មោះ គឺឈ្មោះឥតរូប និងឈ្មោះមានរូប ដែលឈ្មោះមានរូប មានឈ្មោះមានវិញ្ញាណ និងឈ្មោះឥតវិញ្ញាណ គួបផ្សំធាតុបួន គឺទឹក ភ្លើង ដី ខ្យល់ ព្រមទាំងត្រូវផ្សំជាមួយនឹងទិសនៃទីកន្លែងកំណើតរបស់ទារកថែមទៀតផង។
ដូចនេះខ្ញុំចង់សួរថា តើឪពុកម្ដាយរបស់លោកអ្នកមានដែលប្រាប់អំពីមូលហេតុដែលគាត់ដាក់ឈ្មោះឱ្យលោកអ្នកដែរ ឬទេ? ព្រោះមិត្តរបស់ខ្ញុំម្នាក់ឈ្មោះ ចាន់ ជ្រៃ មូលហេតុដែលម្ដាយគាត់ដាក់ឈ្មោះនេះដល់គាត់ ដោយសារពេលគាត់ ឈឺពោះសម្រាលកូនក្រោមដើមជ្រៃ ដល់ចឹងទៅគាត់ក៏ដាក់ឈ្មោះកូនគាត់ថា ចាន់ ជ្រៃ ហៅ អាជ្រៃ! អាជ្រៃ! រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។
ហីចុះក្ឌីឯង ម៉េចបានឈ្មោះក្ឌី?
ឌី = ឌីគោញឹក
ញ៉ុមលោកពុក ដាក់អោយ ទេព ពុទ្ធីរម្យ
ទេព =????
ពុទ្ធី ប្រហែល=ពុទ្ធិ=???
រម្យ=????
សរុបមក ទេព ពុទ្ធីរម្យ=???????????
ចុះខ្ញុំវិញចុះ?
ចុះ មានឈ្មោះ សាម៉ាឌី អត់?
តាមស្មានខ្លះៗ
បុទុំ= បុ+ទុំ
បុ ប្រហែលជាមកពីពាក្យថា បុត្រ=កូន
ទុំ ន័យផ្ទុយខ្ចី =ពាក្យចាស់
បូកបញ្ចូលគ្នា បុទុំ= កូនដ៏កញ្ចាស់
ឈ្មោះឌី ប្រហែលមកពី ឌីស្រីញ៉ឹក ។
ដាក់ឈ្មោះល្អបានលុយហូរដូចទឹក? ដាក់ឈ្មោះល្អរៀនពូកែ? ដាក់ឈ្មោះល្អសង្សារច្រើន? អ្នកចេះដាក់ឈ្មោះឲ្យកូន សង្ឃឹមថាកូនល្អ តែបែរជាអាក្រក់លើសដើម!
ចុះឈ្មោះញ៉ុមមានន័យយ៉ាងណារ៉ូវបងសាម៉ាឌី? មួង វ៉ាន់ឌី ហើយពេលនេះគេហៅថា ឌីយ៉ាអស់ហើយ ព្រោះពេញចិត្តឈ្មោះនេះជាង…
ដាក់ពាក្យប្តឹងសាម៉ាឌីមួយសិន ម៉េចចេះតែដើរយកឈ្មោះគេមកឧទារហណ៍ផ្តេសផ្តាសចឹង! បើជ្រុលជាចឹងហើយជួយមើលតិចមើលឈ្មោះខ្ញុំស្ថិតក្នុងក្នុងពូជពង្សណា?
ចុម? អត្ថបទក្រោមនៃអត្ថបទខ្ញុំបានដាក់ជាសំនួរទៅអ្នកទាំងអស់គ្នា! ហើយចុះម៉េចក៏នាំគ្នាមកសួរខ្ញុំវិញចឹង? ធើមើលតែខ្ញុំនេះជាគ្រូព្រឹទ្ធាចារ្យខាងទាយជើងលេខរកឈ្មោះអ្ហី? បើចង់ដឹងអំពីអត្ថន័យឈ្មោះអ្នករាល់គ្នា ទាល់តែដាក់ ទំនឹបថ្លៃសេវា ទស្សន៍ទាយ
ចុះ តូ មានន័យថាម៉េច ចស់?
ពូកែថាឲ្យគេណាស់អាប៉ិក្ឌីហ្នឹង
អាប៉ិ ភាក់ឯង ក៏មិនណយ ហ្មានដែរ… ឌឺ9
ផេនដាឈ្មោះគាឡុង គឺមកពីឈ្មោះចិន 佳隆.
អូហូ! ពិតជាល្អមែន!
ខ្ញុំធ្លាប់ប្រាប់អ្នកធ្វើការជាមួយថានៅខ្មែរ មានអ្នកខ្លះយកថ្ងៃដែលរាប់ជាបារាំងទៅដាក់ជាឈ្មោះ (ដូចអ្នកខ្លះណានៅម្តុំនេះដែរ) ដូចជា Lundi (ឡាំងឌី), Mardi(ម៉ារ៉ាឌី), Samedi (សាម៉ឺឌី ឫ ក្ឌី ឫ ក្តាម), Dimanche (ឌីម៉ង់)។ ដល់ចឹងទៅ ពួកណឹងធ្វើមុខឡេងឡង់ៗ។ ខ្ញុំថាប្រហែលជាពួកគេកើតនៅថ្ងៃណឹងហើយមើលទៅ។ ដល់ចឹងគេ គិតដាក់ឈ្មោះអោយកូនគេចឹងដែរហើយ ហិហិហិហិ
និយាយពិការដាក់ឈ្មោះកូននេះ បងប្អូនខ្ញុំ មានឈ្មោះសុទ្ធតែអក្សរ ស ទាំងអស់ គឺជីតាខាងម្តាយជាអ្នកដាក់អោយទាំងអស់ ! មានលោកពូពីរនាក់នៅភូមិខ្ញុំជាមិត្តនឹងគ្នា មាច ហើយនឹង លន់ បានដាក់ឈ្មោះកូនៗទៅតាមខ្សែរស្រឡាយរបស់ខ្លួន ៖ ពូមាច មានកូនឈ្មោះ មង់ សុច មូស ក្អាត ឯពូលន់ មានកូនឈ្មោះ លឿន លោត បោល ផាយ នេះជាការពិត ! ឯម្នាក់ទៀត កាលនៅក្រ ដេកតាមសួនសាធារណៈ មានកូនឈ្មោះ តារា ចន្ទ្រា កូលាប បូរមី ចន្ធូ ! តែពេលត្រូវប៉ាន់ដី មានផ្ទៈថ្ម ដាក់ឈ្មោះអាពៅគេថា ឡៅតឿ ! ពិតជាចំឡែកមែន !
កាលរៀនតិចណូ មានពួកម៉ាកមួយឈ្មោះ ម៉ាយ ចាន់ណា ហៅ ស៊ីសូរិយា ចក់ ! តែហៅកាត់ថា អាចក់ អាចក់ ហ្នឹង ! ហាហា
បើអ្នកនៅកន្លែងធ្វើការខ្ញុំវិញគាត់ឈ្មោះ រៀល បារី ។ គាត់ឈ្មោះចឹងមកពីកាលណុងម្តាយគាត់ជាកម្មករធ្វើការនៅរោងចក្របារី ហើយគាត់ឈឺពោះកើតកូននៅរោងចក្របារីណុងឯង។
សុំអួតមួយ !!
ធន៖ ទ្រព្យសម្បត្តិ
សេរី៖ អ្នកដែលមានអំណាចលើខ្លួនឯង… មិចចំណុះឲ្យអ្នកដទៃ
បណ្ឌិត៖ អ្នកមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះ, ឈ្លាសវៃ
ឈ្មោះលើសពី ៤ ព្យាង្គ… ប៉ុន្តែខ្ញុំជាកូនប្រជារាស្រ្តសាមញ្ញទេ…
ទៅ! គេដឹងថាឡូយហើយទៅ
និយាយចឹងមិត្តភក្តិខ្ញុំម្នាក់មានបងប្អូនបីនាក់ មានឈ្មោះរៀងគ្នា៖
ឆវី រីរៈ រស្មី
ខ្ញុំអត់ដឹងថាឪពុកម្ដាយគេដាក់ឈ្មោះឲ្យដោយចៃដន្យឫយ៉ាងណាទេ។ តែទោះជាខ្ញុំមើលយ៉ាងណាក៏មិនដូចចៃដន្យ!!!
យ៉ាងណាក៏ខ្ញុំបានទទួលចំនេះដឹងនេះ សំរាប់កូនខ្ញុំដែរ កូនខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងដាក់ជាខ្មែរមិនខាន
ចុះញ៉ុម យស់ រិទ្ធីវង្ស មិនទៅជាស្ដេចបាត់
ដាក់ឈ្មោះកូនអារលាយទៅ ចាំមើលវារលាយមែនអត់